Zaginione księgi...

 Od  jakiegoś czasu wiedziałem o tym, że nie ma nigdzie ksiąg metrykalnych z dwóch parafii: Lubowo ( Liubavas) i Raczki na południe od Suwałk. Współczuję tym poszukiwaczom ksiąg, którzy mają przodków z obu tych parafii. Podobno księgi z tych parafii uległy zniszczeniu bądź spaleniu w czasie II wojny światowej. Aby chociaż trochę pomóc w tej kwestii, postanowiłem wydobyć wszelkie możliwe dokumenty ( akta chrztu, świadectwa zapowiedzi, akta zgonów) z dowodów do aktów małżeństw. Na razie zająłem się parafią Jeleniewo. Co prawda, zajęcie to wyjątkowo żmudne, ale już mam opracowane lata 1808-1890 z obu tych parafii. W późniejszym czasie mam zamiar zająć się sąsiednimi parafiami w Puńsku i Wiżajnach, bo spodziewam się tam wpisów osób z parafii Lubowo. Na razie zajmę się publikacją dokumentów z parafii Lubowo. W osobnym poście opublikuję dokumenty z parafii Raczki. Mam nadzieję, że komuś się przyda moja praca...

Wyciąg z metryki urodzenia Róży Kalinowskiej ur. 7 lipca 1795 roku we wsi Wengrany ( Wingrany?)

Wypis z aktu urodzenia Pauliny Józefaty Dziekanowskiej, urodzonej we wsi Mostówek? dnia 10 sierpnia 1842 roku.

Wypis z aktu urodzenia Michaliny Brzozowskiej, urodzonej 15 września 1846 roku we wsi Dorowiznie, córki Wincentego i Rozalii Kwiatkowskiej.

Wypis z aktu urodzenia Józefaty Sinkiewicz, urodzonej we wsi Moskówka dnia 30 stycznia 1850 roku, córki Hieronima i Józefaty z Toczków.

Wypis z aktu urodzenia Tomasza Skupskiego, urodzonego w Białych Błotach dnia 22 grudnia 1849 roku, syna Jakuba i Elżbiety z Naratyńskich.

Wypis z aktu urodzenia Marianny Dąbrowskiej, urodzonej we wsi Poszeszupie dnia 14 sierpnia 1859 roku, córki Michała i Elżbiety Narkiewicz.

Akt urodzenia Pawła Naruszewicza, urodzonego w Kadaryszkach dnia 28 czerwca 1863 roku, syna Jana i Agaty z Pruszczyńskich.

Zaświadczenie o zapowiedziach przedślubnych Antoniego Rutkowskiego ze wsi Palimonia z Franciszką Sowul ze wsi Sidory w parafii Jeleniewo, z dnia 16.10.1886 roku.

Wypis z aktu urodzenia Stanisława Manalisa, urodzonego we wsi Białe Błota dnia 26 października 1867 roku, syna Antoniego i Józefy z Kwiatkowskich.

Zaświadczenie o zapowiedziach przedślubnych Stanisława Manialisa ze wsi Białe Błota  i Justyny Tomaszewskiej z Jałowa, z dnia 4 lutego 1888 roku.

Zaświadczenie o zapowiedziach przedślubnych Stanisława Szpakowskiego ze wsi Tartak w parafii Lubowo z Franciszką Zdancewicz ze wsi Jałowo w parafii Jeleniewo, z dnia 31.01.1890 roku.

Wypis z aktu urodzenia Stanisława Szpakowskiego, syna Rozalii, urodzonego w Tartaku w parafii lubowskiej, dnia 5 listopada 1863 roku.

Zaświadczenie o zapowiedziach przedślubnych Józefa Rudzewicza z Ludwiką Rutkowską z 7 lutego 1892 roku.

Wypis z aktu urodzenia Józefa Rudzewicza urodzonego 1 marca 1866 roku, syna Józefa i Antoniny Nowiakowskiej.

Zaświadczenie o zapowiedziach przedślubnych Stanisława Andruszkiewicza z Anna Walenda z 19 lutego 1892 roku.

Zaświadczenie o zapowiedziach przedślubnych Władysława Rzeszota z Michaliną Bobrowską z 25 maja 1892 roku.

Zaświadczenie o metryce zgonu Anny Stankiewicz, lat 26 liczącej, ze wsi Trzcianka, zmarłej 26 sierpnia 1890 roku.

Zaświadczenie o zapowiedziach przedślubnych Bernarda Jabłońskiego z Ludwiką Sinkiewicz z 18 listopada 1892 roku.

Wypis z aktu urodzenia Bernarda Jabłońskiego, urodzonego 3 listopada 1863 roku.

Zaświadczenie o zapowiedziach przedślubnych Pawła Mazurkiewicza z Ewą Kluczyńską z 4 lutego 1894 roku.

Zaświadczenie o zapowiedziach przedślubnych Andrzeja Jankowskiego z Marianną Anieszko z dnia  1896 roku.

Wypis z aktu urodzenia Andrzeja Jankowskiego, urodzonego 14 grudnia 1873 roku, syna Michała i Rozalii Protasiewicz.

Wypis z aktu urodzenia Aleksandra Naruszewicza, urodzonego 30 grudnia 1873 roku, syna Jana i Katarzyny Proszczyńskiej.

Wypis z aktu urodzenia Michaliny Fendrych, urodzonej 29 września 1865 roku, córki Bogusława i Marianny Cieślikowskiej.

Zaświadczenie o zapowiedziach przedślubnych Józefa Wysockiego z Marianną Kaczorowską z 20 lutego 1898 roku.

Wypis z metryki urodzenia Józefa Sabucia vel Wysockiego, urodzonego 27 lutego 1862 roku, syna Franciszka i Marianny Szczesnowicz.

Zaświadczenie o zapowiedziach przedślubnych Piotra Baniszewskiego z Heleną Podurczel z dnia 13 listopada 1898 roku.

Zaświadczenie o zapowiedziach przedślubnych Kazimierza Wałejko z Józefą Karmiłowicz z dnia 25 listopada 1900 roku.

Wypis z aktu urodzenia Szczepana Michniewicza, urodzonego 13 stycznia 1878 roku, syna Stanisława i Petroneli Rudzewicz.

Na tym zakończyliśmy przegląd dokumentów z parafii Jeleniewo. Teraz zajmiemy się parafią w Puńsku.

Parafię Puńsk zaczynamy od księgi z lat 1809-1810. Tutaj dokumenty były pisane po łacinie. Postaram się odczytać najważniejsze informacje.

Wypis z metryki chrztu Kazimierza Bobrowskiego, urodzonego 24 lutego 1797 roku, syna Pawła i Agnieszki Świtajównej.

Wypis z metryki chrztu Katarzyny Jankiewicz, urodzonej 5 stycznia 1791 roku, córki Macieja i Marianny Towównej.

Wypis z metryki chrztu Teofili Ziemiel, urodzonej 22 października 1787 roku, córki Jana i Katarzyny Chudziuk.

Wypis z metryki chrztu Andrzeja Zarzeckiego, urodzonego 13 listopada 1775 roku, syna Jana i Zofii Krawczewicz.

Wypis z metryki chrztu Stefana Malinianisa, urodzonego 3 maja 1781 roku, syna Michała i Róży Akniewicz?.

Wypis z metryki chrztu Tomasza Stankiewicza, urodzonego 17 grudnia 1784 roku, syna Bartłomieja i Katarzyny Jeleniowianki.

Wypis z metryki chrztu Ewy Szynowskiej, urodzonej 20 grudnia 1787 roku, córki Tomasza i Stiny? Orłowszczanki ( Orłowskiej).

Wypis z metryki chrztu Rafaela Lutymasa, urodzonego 20 września 1779 roku, syna Kazimierza i Doroty.

Wypis z metryki chrztu Antoniego Giżewicza, urodzonego 27 maja 1781 roku, syna Wawrzyńca i Katarzyny Łandziównej.

Wypis z metryki chrztu Andrzeja Czukowskiego, urodzonego 4 listopada 1873 roku, syna Jana i Marianny Raczkowskiej.

Wypis z metryki chrztu Jana Świtaja urodzonego 7 czerwca 1780 roku, syna Józefa i Anny Szwiekuczowej.

Wypis z aktu chrztu Adama Puczyma?, urodzonego 30 listopada 1786 roku, syna Michała i Krystyny Toczyłowskiej.

Dwa dokumenty na jednej stronie. Metryka chrztu Michała Kuczwalskiego urodzonego 7 września 1810 roku, syna Franciszka i Krystyny Chojnowskiej. Akt poniżej to akt zgonu Franciszka ( ojca Michała) zmarłego 23 lipca tego samego roku, czyli 1810.

Wyciąg z aktu chrztu Jerzego Olechnowicza, urodzonego 7 listopada 1795 roku, syna Józefata i Ewy Matuszko.

Zaświadczenie o zapowiedziach przedślubnych między Jerzym Czajkowskim a Polą Hermanówną, z dnia 17 marca 1811 roku.

Wyciąg z akt zapowiedzi między Ickiem Mortelowiczem i Bellą Szmujłowicz, oboje starozakonni, jak wtedy określano Żydów, z dnia 19 sierpnia 1811 roku.

Wyciąg z aktu zgonu Marianny Aksiniewicz zmarłej 14 listopada 1821 roku w wieku 25.

Wypis z metryki chrztu Pawła Skrwińskiego? urodzonego 22 stycznia 1803 roku we wsi Poszeszupie, syna Tomasza i Katarzyny Truchnowskiej.

Zaświadczenie o zapowiedziach między Wincentym Oszmiańskim a Weroniką Milewską z 28 stycznia 1866 roku.

Wypis z aktu urodzenia Wincentego Oszmiańskiego, urodzonego 20 listopada 1843 roku.

Wypis z aktu urodzenia Józefa Żuryńskiego, urodzonego 14 października 1844 roku, syna Józefa i Marianny Snarskiej.

Zaświadczenie o zapowiedziach między Józefem Żuryńskim a Karoliną Pawaser?, z 19 listopada 1866 roku.

Wypis z aktu urodzenia Katarzyny Wojciechowskiej, urodzonej 3 maja 1849 roku, córki Michała i Anny z Matulewiczów.

Zaświadczenie o zapowiedziach przedślubnych między Wincentym Karmiłowiczem a Katarzyną Wojciechowską z 23 listopada 1866 roku.

Teraz robimy przeskok do parafii Wiżajny. Niestety, z powodu braku dokumentów, znalazłem tylko dwa takie dowody osób z parafii lubowskiej.

Zaświadczenie o odbytych zapowiedziach przedślubnych między Stanisławem Buczyńskim z parafii lubowskiej i Magdaleną Rajską z parafii w Wiżajnach z dnia 26 maja 1905 roku.

Wypis z metryki zgonu Karoliny Buczyńskiej z Kroczajów, zmarłej 21 stycznia 1905 roku .

Nietypowy akt małżeństwa.

 Wprawdzie ten dokument nie dotyczy bezpośrednio spraw którymi się zajmujemy, ale przedstawiam go jako swego rodzaju ciekawostkę. Oto metryka ślubu zawartego w parafii Pińsk dnia 9 czerwca 1910 roku. Występuje tu włościanin Guberni Wileńskiej, powiatu święciańskiego, gminy kukuciskiej, zamieszkały we wsi Szaki, Edward Tuminas lat 25 liczący, syn Adolfa i Anny Hajdamowicz, z warszawską mieszczanką panną Franciszką Józefą Bober lat 20 liczącą, córką Wojciecha i Marii Drogowskiej.

Nie ulega wątpliwości, że to ciekawostka. Zastanawiać może fakt, co oni robili w tym czasie w Pińsku? Być może Edward Tuminas wyjechał tam za pracą, tak samo jak jego wybranka? Tego niestety, nie wiemy.

Znów o Abłamowiczach.

 W naszym niekończącym się ( jak widać) serialu o rodzinie Abłamowiczów, mamy kolejny dokument. To metryka urodzenia córki Józefa Edwarda Abłamowicza, Marii Aleksandry.

"Działo się we wsi Kościelnej Kopciowie dnia trzeciego Marca tysiąc osiemset sześćdziesiątego drugiego roku o godzinie trzeciej po południu. Stawił się Jaśnie Wielmożny Józef Edward ( dwóch imion) Abłamowicz, Dziedzic Dóbr Justyanowa i Kollator Kościoła Kopciowskiego w Folwarku Justyanów zamieszkały, lat trzydzieści ośm mający, w obecności Wielmożnych: Rycharda Eysymonta, Dziedzica Ilgienik, lat czterdzieści ośm, w Ilgienikach i Antoniego Gosiewskiego Dziedzica Dóbr Jatwieź, tamże w Ilgienikach zamieszkałych lat trzydzieści liczących, i okazał nam dziecię płci żeńskiej oświadczając iz takowe urodzone jest w Folwarku Justyanowie na dniu dwunastym grudnia Tysiąc ośmset sześćdziesiątym roku o godzinie w pół do dwunastej w nocy, z jego małżonki Jaśnie Wielmożnej Józeffy z Abłamowiczów lat dziewiętnaście mającej. Dziecięciu temu na chrzcie świętym dzis przez Księdza Ludwika Milewskiego odbytym, nadane zostały Imiona: Marya Aleksandra, a rodzicami jego chrzestnymi byli Jaśnie Wielmożni: Hrabia Alexander O`Rourke z Katarzyną z Hofmanów Boehr, w asystencyi J.W. W.W. Państwa: Kazimierza Abłamowicza i Hrabiny z Kruszewskich Teofili O`Rourke, tudzież Ottona Roehr i Panny Maryi Abłamowicz. Akt ten oświadczającemu i świadkom przeczytany, przez nas wraz z nimi podpisany został. Ksiądz Ludwik Milewski Komendarz Parafii Kopciowskiej Utrzymujący Akta Stanu Cywilnego."

Jak więc widzimy, w akcie tym występuje praktycznie sama ówczesna elita Kopciowa i okolic.

Było do przewidzenia, że pojawi się ciąg dalszy naszej sagi o rodzinie Abłamowiczów. Pojawiło sie kolejne dziecko małżonków Józefa Edwarda Abłamowicza i Józefy Abłamowicz- Józefy Magdaleny urodzonej w 1862 roku.

"Działo się we wsi Kościelnej Kopciowie dnia dwudziestego Listopada Tysiąc ośmset sześćdziesiątego drugiego roku o ogodzinie pierwszej po południu. Stawił się J.W. Józef Edward ( dwóch imion) Abłamowicz, Prezes Rady Powiatu Sejneńskiego, Dziedzić Dóbr Justyanowa i Kollator Kościoła Kopciowskiego, lat trzydzieści dziewięć liczący, w Folwarku Justyanowie zamieszkały, w obecności W.W. Ryszarda Ejsymonta Dziedzica Dóbr Ilgieniki, lat czterdzieści ośm i Antoniego Gosiewskiego, lat trzydzieścia, Dziedzica Dóbr Jatwiezia, tamże zamieszkałych, i okazał nam dziecię płci żeńskiej urodzone w dniu dwudziestym drugim Maja roku bieżącego o godzinie dziesiątej wieczorem z Jego małżonki J.W. Józeffy z Abłamowiczów, lat dwadzieścia mającej. Dziecięciu temu na chrzcie Świętym Dziś przez Księdza Ludwika Milewskiego odbytym, nadane zostały Imiona Józefa, Magdalena, a rodzicami chrzestnemi byli: W.W. Kazimierz Abłamowicz i Marya Abłamowicz, oraz Ryszard Ejsymont i Ludwika Abłamowicz. Akt ten oświadczającemu i świadkom przeczytany, przez nas wraz z nimi podpisany został. (podpisy)"

Zastanawiać może jedynie fakt, dlaczego tak późno ochrzczono dziecko? W chwili chrztu miało już pół roku, co jak na owe czasy było jednak rzadkością.

Mamy kolejne akta metrykalne Abłamowiczów. Tym razem o kolejnych dzieciach Józefa Edwarda Abłamowicza, o którym to pisaliśmy jakiś czas temu. Okazało się, że w roku 1864 urodziły mu się bliźnięta- Helena i Adela. 

Adela urodziła się w folwarku Justianowie 11 kwietnia 1864 roku o godzinie trzeciej nad ranem z ojca Józefa Edwarda Abłamowicza i jego żony Józefy Abłamowicz. Daruje sobie świadków czy asystę, bo występują tu prawie te same osoby co w poprzednich aktach.

Helena urodziła się tego samego dnia i godziny, co zrozumiałe. Ciekawostką jest, że w chwili spisywania aktu chrztu ojciec był nieobecny z niewiadomego miejsca pobytu.

Kolejne dziecko Abłamowiczów to Ignacy Wojciech Abłamowicz urodzony 4 czerwca 1864 roku w folwarku w Justianowie, który był synem Tadeusza Kazimierza Ksawerego Abłamowicza i jego żony Marii Karoliny Abłamowicz.

Na tym pewnie nie zakończymy tego wątku o rodzinie Abłamowiczów.

Nie wiem czy wspominałem o Tekli Pławskiej z Abłamowiczów. Kiedyś otrzymałem od Pana Dominika Abłamowicza sporo materiałów na ten temat. Przypomnę więc na początek nagrobek Tekli Abłamowicz z Cmentarza Kalwaryjskiego w Mińsku na Białorusi.

Teraz grób wspomnianej Tekli. Urodziła się 29 września 1792 roku, zmarła 15 maja 1873 roku.

Teraz trochę o historii rodu Abłamowiczów. Tekst Pana Dominika:

Początki, historia i dzieje rodziny Abłamowiczów nie stały się dotąd przedmiotem odrębnego opracowania. Prawdopodobnie geneza rodu łączy się z pojawieniem się na Litwie osadników tatarskich, sprowadzanych od czasów księcia Witolda. Kwestia ta nie jest jednak w pełni rozpoznana. S. Dziadulewicz powołuje się przy tym na postać Abłam-Dyka, Tatara, zapisanego do chorągwi kondrackiej w roku 1528 Metryki litewskiej, uznając go za założyciela rodziny Abłamowiczów. Dokumenty będące w naszym posiadaniu, ledwie ocalałe w niewielkim tylko fragmencie (m.in. poświadczenie szlachectwa przez Dominika Abłamowicza z roku 1798), pozwalają stwierdzić, iż najstarszym z potwierdzonych źródłowo jest Mikołaj Abłamowicz, urodzony w roku 1630, żonaty z Teklą z Kołyszków, właściciel (ok. 1690 r.) dziedzicznych folwarków Plotek (Płotek) i Wyzgowszczyzna w ówczesnym powiecie lidzkim. Co jednak zastanawiające, w nowszym opracowaniu Metryki litewskiej pióra A. Rachuby, nazwisko Abłamowicz nie występuje.
Z biegiem stuleci rodzina powiększała się, w pewnym stopniu bogaciła, stąd też poszczególni jej przedstawiciele nabywali majątki w różnych częściach pogranicza polsko-litewskłego, głównie jednak w sąsiedztwie Trok, Lidy, Nowogródka, Klecka i Mińska. Jednym z nich, prawdopodobnie największym, był właśnie tytułowy Justianów (Justyanów), liczący w XIX wieku około 8105 mórg (w XIX w. l morga = ok. 0.56 obecnego ha.).
Faktycznie, dwór w Justianowie, ale i też różne, towarzyszące mu niegdyś zabudowania gospodarcze (m.in. drewniany spichlerz, drewniano-kamienna stodoła i gorzelnia) już nie istnieją. Niestety, w materiałach rodzinnych nie natrafiłem na ich fotografie lub opisy. W literaturze znalazłem natomiast ciekawą wiadomość, iż ściany jednego z głównych pomieszczeń dworu, jadalni, były ozdobione bliżej nie opisanymi malowidłami, co w XIX wieku należało na Litwie do rzadkości.

Według informacji pozyskanych podczas wyjazdu, dwór był zbudowany z drewna na podmurówce, na planie podkowy, z częścią frontową na linii północ-południe i dwoma „ramionami” odchodzącymi w kierunku wschodnim, do sadu. W obecnej na miejscu jego dawnego posadowienia kępie drzew widoczne są dzisiaj zapadliska, zawierające gruz i rumosz ceglano-kamienny, zapewne stanowiące pozostałości zasypanych piwnic.

Nieco w kierunku północno-wschodnim od szczątkowo zachowanego sadu znajduje się niewielkie „oczko” wodne, za nim zaś, w lesie, pozostałości obwałowań grodziska wczesnośredniowiecznego (z około IX-X wieku). Podobno prowadzono tu archeologiczne badania wykopaliskowe w okresie powojennym.

Dwór z zabudowaniami przetrwał parcelację majątku, przeprowadzoną w roku 1929 przez ówczesne państwo litewskie, bez szwanku wyszedł też z zawieruchy drugiej wojny światowej. Według otrzymanej w Urzędzie Gminy w Kapciamiestis kserokopii archiwalnego planu parcelacyjnego, w roku 1929 majątek liczył około 428.08 ha. Niestety, nie zaznaczono tu zabudowań dworskich, nie wyszczególniono tez ich w spisie nowych właścicieli. Można wiec wnioskować, iż nadal należały one do rodziny Morawskich. Podobno tuż po zakończeniu drugiej wojny światowej pojawił się tu Edward Morawski licząc, iż uda się mu z powrotem przejąć swą własność, co ostatecznie, w wyniku znanych zmian politycznych, okazało się niemożliwe. Z przeprowadzonych przeze mnie rozmów wynikało, iż po roku 1945 mieściła się tu m.in. szkoła z niewielkim internatem, a także - przez pewien czas - siedziba nadleśnictwa. Dwór i zabudowania zostały spalone podczas litewskiej wojny domowej około roku 1948 przez tzw. „obrońców ludu” (komsomolców, tworzących nie do końca formalne jednostki paramilitarne, wspomagające działania policji i wojska, zmierzające do włączenia Litwy jako republiki do ZSRR).

Jeszcze kilka fotografii wraz z opisami, z kolekcji Pana Dominika.

Miał być kolejny powrót do Abłamowiczów, no to jest, bo okazja się trafiła! Podczas przeglądania akt metrykalnych z parafii rzymsko-katolickiej w Samarze, znalazłem interesujące dwa akty urodzenia dotyczące rodziny Abłamowiczów. Co ciekawe, dotyczą one dwojga dzieci urodzonych aż ...w Odessie!  Ojcem dzieci był Józef Edward Abłamowicz, o którym już sporo pisaliśmy. Jednakże matką był już ktoś inny, gdyż była to Zofia Antonina Jaskółkowska. Stąd wniosek, że Józef Edward musiał w późniejszym wieku ponownie się ożenić. Oto wspomniane dwa akty.

Treść pierwszego aktu: " Dnia 8 września 1901 roku w mieście Samara dokonano obrzędu chrztu na Annie Wiew...( nieczyt.) dwojga imion, przez samarskiego kuratora księdza Ignacego Łapińskiego, dziedzicznych szlachciców mińskiej guberni, nowogródzkiego powiatu, Józefa Edwarda Abłamowicza syna Dominika i jego żony Zofii Anny Jaskółkowskiej córki Aleksandra, prawnych  małżonków córka urodzona dnia 21 stycznia 1895 roku w mieście Odessa, rodzicami chrzestnymi byli: Eugeniusz Wirksza syn Grzegorza z Anna Wojciechowską córką Grzegorza."

Treść drugiego aktu: "Dnia 8 września 1901 roku w mieście Samara dokonano obrzędu chrztu na Aleksandrze Dominiku, przez samarskiego kuratora księdza Ignacego Łapińskiego, dziedzicznych szlachciców mińskiej guberni, nowogródzkiego powiatu, Józefa Edwarda Abłamowicza syna Dominika i jego żony Zofii Anny Jaskółkowskiej córki Aleksandra, prawnych  małżonków syn urodzony dnia 9 marca 1899 roku  w mieście Odessa, rodzicami chrzestnymi byli: Józef Wojciechowski syn Witolda i Wiktoria Wirksza córka Grzegorza."